Mijn bezoek aan het Drawing Centre Diepenheim

Onlangs stapte ik bij het Drawing Centre Diepenheim naar binnen. Het staat bekend als hét kunstpodium voor tekenen in Nederland. Het museum is een plek waar tijd en ruimte bestaat om écht te kijken. Tekenen wordt hier als middel beschouwd om de huidige wereld samen te ontdekken en begrijpen. Dit soort abstracte statements dringen bij mij niet altijd direct tijdens het museumbezoek door. Ik snap niet altijd waar ik naar kijk, waarom het zo tot stand gekomen is of in welk perspectief ik het moet plaatsen. Meestal heb ik achteraf achtergrondonderzoek en tijd nodig om te begrijpen hoe kunstenaars tot hun werk zijn gekomen.

Voor mij is tekenen bijna altijd een manier geweest om de waarheid zo goed mogelijk weer te geven, of in ieder geval, om te laten zien wat ik zie. Ik maak illustraties die een tekst, verhaal of idee verduidelijken of gewoon versieren. Ik vind het leuk om te experimenteren met vorm en stijl, maar probeer iets nog wel herkenbaar weer te geven. De expositie 'LUCA, May I Kiss You?' gebruikt het tekenen in de basis juist voor een andere doel. Het tekenen word gebruikt om een wereld te verkennen en de verbeelding vorm te geven. In deze blog neem ik je mee in mijn beleving van het museum én het festival 'de tekentuin' dat er gelijktijdig plaatsvond.

'LUCA, May I Kiss You?'

De titel van de expositie in het museum was: 'LUCA, May I Kiss You?'. Voor deze tentoonstelling zijn drie kunstenaars opzoek gegaan naar LUCA, het eencellige organisme dat in de wetenschap bekend staat als the Last Universal Common Ancestor. LUCA vormt de hypothetische oeroude microbische voorouder van álles dat leeft. Alle levensvormen, van microben tot mensen en dieren, zijn via LUCA onlosmakelijk met elkaar verbonden. LUCA was waarschijnlijk niet de allereerste levensvorm op aarde, maar wel de enige die zijn genetische erfenis succesvol aan al het andere leven heeft doorgegeven. De tentoonstelling is een eerbetoon aan het leven, verkenning van het onbekende en een uitnodiging om zorgvuldiger met onze gezamenlijke wereld om te gaan.

Workshop in de tekentuin

We begonnen met een workshop in de tuin. Het idee: kies één plant uit de tuin en bedenk hoe die eruit zou zien over honderdduizenden jaren als de mens zich terugtrekt en de natuur vrij spel geeft. Liggend op je buik, starend naar het gras of zittend op een krukje; mensen van allerlei leeftijden namen bewust de tijd om te vertragen en zich te verdiepen in het stukje natuur voor hun neus. Iedereen verdween in z'n eigen wereld, het leek als vanzelf te gebeuren.

Ik koos een paardenbloem. Onder haar stengels plaatste ik kleine tentjes, een knipoog naar de mini-fietsvakantie waar dit museumbezoek onderdeel van was maar óók om perspectief te creëren. Ik stelde mij een wereld voor waarin bloemen en planten hun volle kracht konden groeien. Mijn nichtje suggereerde dat bloemen misschien zelfs ook wel licht zouden gaan geven, net als de zon. Met potlood schetste ik een snelle basis, zonder al te veel na te denken. Daarna pakte ik gelijk de waterverf erbij en probeerde ik met een aantal vlotte streken het geheel kleur te geven. Het proces, de opdracht en de omgeving gaven een enorme voldoening. Maar, het was nog niet af. Ik liet het maar zo, de deelname en het experiment waren misschien wel belangrijker dan het eindproduct. En ach, het was zo'n mooie zonnige, lome dag: tijd voor een ijsje!

Live performance: wetenschap en poëzie?

Later woonden we een live performance bij van Bernke Klein Zandvoort. Ze is een dichter en tekstschrijver die zich ergens in het midden houdt tussen de beeldende kunst en literatuur. Zij schreef ook de teksten bij de expositie in het museum. In een klein boerderijzaaltje vlak achter het museum bracht ze haar gesproken woord met video en foto's samen. Het ging over inzoomen en uitzoomen, microscopen en telescopen en het ongeloof dat vroege onderzoekers ervoeren toen ze een nieuwe wereld ontdekten onder de lens. Een soort nieuwe vorm van ontdekkingsreizen maar dan niet per schip of te voet maar met je eigen ogen via een lens door een nieuw universum.

Haar verhaal bracht een stukje historie, wetenschappelijke waarnemingen en menselijke verbeelding samen. Microben, cellen, menselijke perspectieven en dat alles gemixt met poëzie en filosofie. Ze opende daarmee ook een gedachte dat kunst een middel is om te reflecteren op wetenschap, verbeelding en menselijke perspectieven. Maar dat laatste haalde ik er pas later uit toen ik weer thuis was en de tekst nog een aantal keer opnieuw had doorgelezen.

De expositie

De tentoonstelling zelf was erg abstract maar toch ook leuk om te bekijken omdat er zoveel meer te zien was als je nét wat langer bleef staan kijken. Drie kunstenaars, drie stijlen, één onderwerp: LUCA. Hun werken leken niet veel meer met elkaar te maken hebben dan alleen het onderwerp. Het werk van Monica Aerden toonde verschillende tekeningen van een klein mannetje dat zich op de en of andere manier verhoudt tot een molecuul terwijl hij allerlei speelse houdingen aanneemt. Er waren enorme sculpturen van karton, jute en porselein gemaakt door Maartje Kostanje. Ik zag daar uitvergrotingen van schelpen of weekdieren in. Aan het plafond hingen een soort reuze cellen of kwallen, gemaakt door Mariëlle Videler, van bedrukt en aan elkaar genaaid textiel die zachtjes meebewogen op de luchtrstroom in het pand.

Mijn oermicrobe en raamtekening

Aan de tekentafel in het museum, een prachtige open en lichte werkplaats bij het raam, creëerde ik mijn eigen oermicrobe. Een goede oefening in spontaan 'maar wat doen' en vrij alle materialen, pennen en stiften gebruiken die daarvoor op de tafel lagen. Blijkbaar is een oermicrobe voor mij een organisch gevormd ding met bijzondere felle kleuren en lijnen, dat toch iets weg heeft van een DNA streng. Ik ontdekte per toeval hoe een dikke druppel inkt uit een glittergelpen veranderde in een klein universum. Het begon z'n eigen leven te leiden, kleurde in het midden een perfect ronde, paarse cirkel met helderroze uitlopende buitenranden. Om de tekening heen plaatste ik wat gedachtenfladders die ik tijdens het tekenen had. Het eindresultaat prikten we op de muur met de vraag 'Hoe ziet jouw oermicrobe eruit?'

Onder het kleurrijke raam prijkte een aanlokkelijke emmer met stiften. Ik kon het niet laten om daar mijn logo van `de kip´, zoals ik ´m noem, in een vrolijk zomertenue op te zetten.

Volledig ontspannen en voldaan stapten we weer op de fiets terug naar de camping. Wat een topdag! Ik deed niet alleen inspiratie op, ik creëerde ook nog eens twee spontane tekeningen.

Eenmaal thuis

Eenmaal thuis verdiepte ik mij nog eens in de expositie en alles wat ik gezien had. Ik begon beter te begrijpen wat het Drawing Centre Diepenheim wilde laten zien: Kunst en natuur kunnen ook met elkaar verbonden zijn. Het festival nodigde uit om te vertragen, observeren maar ook om te spelen en creeren. Een uitnodiging om je blik te verdiepen en verder te kijken dat wat je weet en kent.

Daarop kreeg mijn paardenbloem toch nog een upgrade. Ik voegde nog wat fineliner toe en zette er een vrije tekst bij over de paardenbloem die als maar door groeit als mensen niet meer ingrijpt. Het werd een wereld waarin mens en natuur naast elkaar bestaan, waarin vertragen en genieten weer ruimte krijgt.